ابتکار: رییسجمهور ۳ دختر دارد و روی کودکهمسری حساس است/زنان در ادارات میتوانند لباس سنتی بپوشند
ابتکار: رییسجمهور ۳ دختر دارد و روی کودکهمسری حساس است/زنان در ادارات میتوانند لباس سنتی بپوشند معاون رییس جمهور در امور زنان و خانواده معتقد است در این دوسالی که از ریاستش بر این معاونت گذشته تمام تلاشش را برای زنان کرده؛ از تدوین ۵ لایحه به نفع زنان و تلاش بر رفع قوانین تبعیضآمیز […]
ابتکار: رییسجمهور ۳ دختر دارد و روی کودکهمسری حساس است/زنان در ادارات میتوانند لباس سنتی بپوشند
معاون رییس جمهور در امور زنان و خانواده معتقد است در این دوسالی که از ریاستش بر این معاونت گذشته تمام تلاشش را برای زنان کرده؛ از تدوین ۵ لایحه به نفع زنان و تلاش بر رفع قوانین تبعیضآمیز گرفته تا پیگیری لوایحی مانند لایحه تامین امنیت زنان برای تبدیل شدن به قانون.
به نقل از عصر ایران، «سیستر مری» معتدلتر شده است؛ این را خودش میگوید. او که روزی به عنوان نخستین زن بعد از انقلاب وارد هیئت دولت شد، از اعضای موثر در تسخیر سفارت آمریکا بود.
موضوع زنان اولا فقط در ایران یک مسئله چالشی نیست. در همه جای دنیا، شاید به دلیل عقب ماندگیهای تاریخی، ظلمی که در یک دورانی به زنان شده، حقوقی که پایمال شده و نادیده گرفته شدنشان، موضوع زنان همواره مساله ساز بوده است. حتی قرآن هم به این موضوع ورود پیدا کرده و به صراحت سنت زنده به گور کردن دختران را نهی میکند. رفتار پیامبر هم کاملا متفاوت از گذشته بوده و از دید الآن، برای زنان یک کرامت خاصی را قائل بودند. در رفتارشان با همسرشان حضرت خدیجه، فوقالعاده به ایشان احترام میگذاشتند و نوع مناسبات این دو نفر در آن زمان یک جور تابوشکنی است و یک فرهنگ جدیدی در ارتباط با نوع رفتار و مناسبات بین زن و مرد تعریف میکند. در اول انقلاب هم موضوع زنان یکی از مسائل مهم بود. در مصاحبههایی که با امام در سال ۵۶ و ۵۷ شد، مسئله زنان همیشه یک محور اصلی بود.
اما ما در تمام سالهای گذشته دیدهایم که مسائل مختلف در مورد زنان روزبه روز چالشیتر شده است.
به هر حال موضوع حضور اجتماعی زنان، تفاسیر و برداشتهای مختلف دارد. این چالشها نشان میدهد که جامعه ما، یک جامعه رو به تحول و پویا و دائم در حال طرح موضوعات جدید و عرصههای جدید است. ما فکر میکردیم، بسیاری از عرصهها برای زنان دشوار باشد. مثلا امروز، زنان در عرصههای ورزشی قهرمانی یکی بعد از دیگری، این عرصهها را فتح کردند. میتوان گفت زن ایرانی در جهان اسلام، در بسیاری از این زمینهها پرچمدار یک جریان بوده و خیلی ارزشمند است.
از نظر قانونی ما هیچ منعی نداریم و فقط این یک سیاست نانوشتهای است که به زنان گواهینامه نمیدهند و این موضع با یک اصلاحیه ساده قابل مرتفع شدن است. ولی دوباره عدهای ورود کرده و موضع گیریهایی کردند. در حال حاضر در جامعه پدیدهای با عنوان تاکسی موتوری داریم که زنان از آن استفاده میکنند. اگر مشکلی باشد، مشکل تاکسیهای موتوری خیلی بیشتر است تا این که زنان خودشان بخواهند موتور سوار شده و از آن استفاده بکنند. سالهاست زنان ایرانی رانندگی میکنند و مهارت بسیاری در رانندگی دارند که گاهی اوقات از آقایان هم بهتر است.
یکی از برنامههای آقای دکتر روحانی در طی این دوران، توجه به جایگاه و حقوق زنان بوده و یک هدف گذاری مشخصی را از سال ۹۶ یعنی دوران دولت دوازدهم انجام دادهاند. ایشان موضوع ۳۰ درصد از پست های مدیریتی دولت را که باید در اختیار زنان قرار بگیرد، ابلاغ کرده اند. علت آن هم این است که ۱۶ درصد از کارکنان دولت در حال حاضر از زنان هستند. بسیاری از این زنان تحصیلات بسیار خوبی در رشتههای مختلف و همچنین تجربه مدیریتی خوبی دارند.
گزارش اولی که سال گذشته در هفته دولت گرفتیم؛ یک رشد ۶۰ درصدی در انتصاب زنان در استان ها را نشان می داد. امسال هم برای دومین سال پیاپی در هفته دولت، گزارش انتصاب زنان را در پست های مدیریتی تنظیم میکنیم. ما وزرا و وزرات خانهها را از نظر میزان پایبندی به این سیاست ارزیابی و رتبه بندی میکنیم.
به مردم هم شاگرد اول وزارتخانهها در زمینه اجرای عدالت جنسیتی را اعلام میکنید؟
بله به مردم هم اعلام میکنیم و امیدواریم که انشاءالله رفوزه نداشته باشیم. گزارشها خوب بوده است. هنوز تا ۳۰ درصد فاصله داریم و باید خیلی تلاش کنیم؛ ولی انتصابات در استانها خوب بوده است. در حال حاضر ۶ معاون استاندار داریم که نشان از توجه خوب تعدادی از استانداران به زنان است، تعدادی زن فرماندار و بخش دار داریم که تحولات خوبی است. زنان هم در کارها و فعالیتهای خودشان موفق بوده و اثر بخشی و کارایی خوبی داشته و سلامت اداری را بالا برده اند.
بله در وزارت کشور هم فرماندار و هم بخشدار و هم معاون استاندار داریم. ۶ تا معاون استاندار زن داریم که آمار خیلی خوبی است.
اجازه دهید کمی عمیق تر به مسئله حجاب نگاه کنیم و آن را می توان از ۲ نگاه دید. یک زاویه قانون است، بعد از انقلاب، تحولات و رویکردهایی شکل گرفت و قانون و مقررات نانوشته ای که وجود دارد بر همین اساس است که تعیین میکند در فضای عمومی باید حجاب و پوشش اسلامی مورد توجه قرار گرفته و رعایت شود. این شرایط فعلی ما است. یعنی از نظر قانونی چنین وضعیتی است. آییننامه مرتبط با این موضوع ابلاغ شده و در حال بازنگری در شورای عالی انقلاب فرهنگی است.
در دنیای به اصطلاح صنعتی یا دنیای توسعه یافته هم در موضوع زنان هنوز چالش وجود دارد و نتوانسته اند مناسبات بین زنان و مردان را تنظیم کنند. اگر توانسته بودند، ما امروز این افشاگریهایی پی در پی می تو، را نمی دیدیم.
مناسبات باید باز تعریف شود. ما بر اساس دیدگاهی که قرآن میگوید باید یک مناسباتی را در جامعه تعریف کنیم که مثلا درست و عادلانه باشد و زن و مرد در جامعه در کنار هم بتوانند کار کنند و مورد سوء استفاده قرار نگیرند، همدیگر را به اصطلاح در روابط ضایع نکنند. ضمن آن که آزاد هم باشند و محدود هم نباشند و تحت کنترل نباشند. مرد، زن را کنترل نکند.
شما به مساله زنان در اوایل انقلاب اشاره کردید. در همان اوایل انقلاب برخوردهای افراطی زیادی با مسائل زنان صورت گرفت…
بله یک نگاه خیلی افراطی اول انقلاب بود که می گفت اصلا ارتباط زن و مرد نباید اتفاق بیفتد. می خواستند وسط دانشگاه تهران دیوار بکشند. نوه امام به امام گفت یک همچین اتفاقی دارد میافتد نوه اش همسن و سال شما و دانشجو بود، امام گفت: بیخود میکنید، چه کسی گفته وسط دانشگاه دیوار بکشند.
ما نیازمند گفت و گوی مداوم و یک بحث چالشی در این زمینه هستیم. این الگوها در دنیا هم هست که میتوانیم در این مسایل استفاده کنیم؛ اصلا الگوی اسلامی چیست، آیا به این شکل که امروز روی بحث حجاب تاکید می شود در سبک زندگی نوین اسلامی وجود دارد؟ یا نوع مناسباتی که در صدر اسلام بوده است مهم است؟اما با تمام این اوصاف ما شاهد برخورد سلبی با موضوع حجاب بوده ایم تا برخورد فرهنگی…
ما موضوعات را برای این نسل باز نکردیم. به این نسل گفته ایم حجاب قانون و مقرارت است و باید رعایت شود؛ هر کسی هم که رعایت نکرد با او برخورد سلبی می شود. متاسفانه شدت برخورد سلبی، برخوردها از نوع برخوردهای انتظامی و ضربتیمان با موضوع حجاب خیلی بیشتراز کار فرهنگی است.
ما وقتی حدود را تعریف می کنیم یک مبنا و اصولی داریم که حدود شرعی آن مشخص شده و تعریف کرده که حجاب چیست و آن نیز قرائت های مختلفی دارد. یک عده نگاهی سهل گیرانه تر و دیگری نگاه سختگیرانه تری دارند. اما در کشورهای اسلامی متفاوت است. خیلی ها با لباس های سنتی اند. اصلا در کشور خودمان، به روستا ها که می روید زنان دم اسبی موهایشان را بسته اند اما حجاب دارند. لباس بر تنشان پیراهن کاملا پوشیده منطقه خودشان است و کسی ایرادی به آن ها نمی گیرد.
بله عوامل داخلی نباید تشدید کنند. ما باید تلاش کنیم و یاد بگیریم که در جامعه تفاوت هایی وجود دارد.
جامعه ما از خاستگاه یک انقلاب برای آزادی و برای استقلال و برای رهایی انسان پایه گذاری شد و در این جامعه هم قرار نیست کسی برده شده و آزادی اش سلب شده یا بازیچه اغواگری های که از بیرون یا از جاهای دیگر می شود، بشود. در داخل برخی تلاش هایی می کنند که مردم را عصبانی کنند. به نظرم این خیلی مهم است که جوانان ما این را بدانند. ما باید مسائل مان را با نسل جوان، با گفتگو، با برقراری ارتباط خوب، با معرفی الگوهای خوب، با ترویج سبک زندگی سالم که مهم ترین دغدغه برای یک جوان در میان بگذاریم.
بله بخش دوم فعالیت ما، ترویج مدها و سبک لباس ایرانی_ اسلامی جذاب و قابل استفاده و اجتماعی برای زنان و مردان ایرانی است. کارکردن با طراحانی که هویت و رنگ ایرانی، اقوام و لباس های سنتی را با طرح های مدرن پیوند بدهند که هم اصطلاحا شیک و مدرن و قابل استفاده برای دختر و زن امروزی باشد؛ هم المان هایی از هویت ایرانی در آن باشد. با ۳ دانشگاه قرارداد داشتیم، تا از دختران طراح و هنرمندمان حمایت کرده و در موضوع مد و لباس ایرانی، هم زیورآلات پیشرفت کنیم. کمپین هایی را به پیشنهاد جوانان راه اندازی کرده ایم. مثل کمپین تار و پود زندگی و کمپین دست بندی که به صورت سوزن دوزی است. ما از نمایشگاه های مختلف لباس های سنتی حمایت کرده ایم و از دستگاه های دولتی، دعوت کرده ایم تا زنان اگر دوست دارند، لباس سنتی بپوشند.
بله کار سوم ما در ارتباط به اختصاص دادن فضا به دختران است. نباید در جامعه تفکیک جنسیتی داشته باشیم، اما باید یک فضاهایی مثل پارک های بانوان یا ورزشگاه های اختصاصی برای دخترانمان ایجاد کنیم؛ تا زنان در این فضا در آن از آفتاب، هوا و از فضا کامل بتوانند استفاده کنند. با آموزش و پرورش داریم همکاری می کنیم، که مناسب سازی فضای مدرسه دختران صورت بگیرد و در مدرسه ای که مرد نیست و از بیرون دید ندارد، دختران مقنعه شان را در بیارند و راحت ورزش کنند.
ما از همان روز اول گفتیم که در معاونت یک اداره کل حقوقی داریم و یک شورای فقهی و حقوقی هم ایجاد کردیم که یک جمعی از وکلا، وکلایی که با قوانین تبعیض آمیز سر و کار دارند و یک جمع از حقوق دانان حتی از حوزه علمیه و از دانشگاه در این شورا همکاری می کنند. ما از سال گذشته یعنی از بهمن سال گذشته ۵ لایحه در ارتباط با همین قوانین به دولت دادیم.
بله این لوایح کاملا جدا است.این لوایح در چه حوزه هایی است؟
یکی از آنها برابری دیه زن و مرد است. از نظر دیه، حکم وحدت رویه قابل حل است اما از نظر قانون هنوز لایحه نداریم؛ درحالی که مشکلی از نظر فقهی ندارد. بسیاری از فقها و صاحب نظران از نظر حوزه مبانی دینی با ما در این موضع کار کردند. چرا که در قرآن هیچ صراحتی نیست که بگوید دیه زنان حتما باید نصف باشد و این برداشت علما در طی دوره ای بوده و خب بحث اقتصادی زن مطرح است. اگر نقش اقتصادی زن تغییر کند این هم باید تغییر کند. دیگری بحث شروط طلاق بوده است که آن هم در یک دوره بازنگری شده اما باز هم ما اشکالاتی را در بحث طلاق احصا کردیم و در ارتباط با شروط طلاق دوباره یک لایحه را به کمیسیون لوایح دولت دادیم.
منظورم این است که مردان نتوانند به این راحتی طلاق بدهند، طلاق سخت تر شود. مخصوصا زنانی که خودشان هم وکیل هستند و هم با بسیاری از این موارد در ارتباط بودند، مثل دکتر سجادی و خانوم فریده غیرت عضو شورای فقهی حقوقی هستند؛ این موارد را به ما معرفی کرده و پیشنهادات خوبی در این زمینه ارائه می دهند که آن ها را اعمال کردیم. سومین لایحه که موضوع بسیار مهمی است، بحث سن ازدواج است.در واقع چیزی شبیه آنچه در مجلس درباره بحث کودک همسری مطرح است؟
با آن شباهت و هم پوشانی دارد، اما این لایحه کامل تر است. موضوع آن، ازدواج زیر ۱۳ سال را کاملا ممنوع می کند، سن ۱۳ تا ۱۵ سال را هم با اجازه قاضی در شرایط لازم مجاز می داند.
بله آقای رئیس جمهور نگاه خوبی در این زمینه دارند.
بالاخره خود ایشان حقوق خوانده اند…
خودشان حقوق خوانده اند و از خیلی از مسائل اجتماعی آگاهی دارند همچنین رئیس جمهور ۳ دختر دارند.
یک لایحه دیگری را درباره سن کیفری ارائه داده ایم. همچنین لایحه دیگر، حمایت از کارگاه ها است که زنان سرپرست خانوار را استخدام می کنند. برای تشویق آنان به ادامه استخدام زنان سرپرست خانوار، ۲۰ درصد معافیت بیمه به آن ها می دهیم. این لایحه در دستور قرار دارد. بنابراین ۵ لایحه فعال داریم که در کمیسیون خوب پیش می رود و به این ۵ لایحه خیلی امیدواریم. برای لایحه تامین امنیت زنان در برابر خشونت نیز همه تلاش خودمان را کردهایم.شما چند روز پیش عاجزانه از آقای رییسی درخواست کرده بودید که لایحه تامین امنیت زنان را هرچه زودتر به دولت بفرستد. دلیل این همه ممانعت برای قانون شدن این لایحه را چه میدانید؟
برداشت های سلیقه ای وجود دارد. ما هم سعی می کنیم طرح نکنیم، چرا که دلمان نمی خواهد شرایط پیچیده تر شود. از نظر رسیدن به تفاهم ما هیچ مشکلی با قضات ومعاونین قوه نداریم و خیلی خوب با ما همکاری می کنند. در شاخص عدالت جنسیتی هم قوه قضاییه همکاری بسیاری خوبی با ما داشت.
شما دلیل این تعلل را علاوه بر برداشت های سلیقهای، قاطبه مردانه ساختارهای سیاسی ما نمی دانید؟
بله این مورد هم هست.
یک نکته ای وجود دارد. این لایحه در واقع، لایحه حمایت از خانواده است. این جور باید دید.ولی مخالفان آن می گویند ضدخانواده است…
مخالفان باید بدانند که با خشونت، خانواده نمی توانند داشته باشند. مفهوم خانواده این است که اعضا با هم تفاهم دارند، کنار هم هستند و حداقل یکدیگر را تحمل می کنند و به هم علاقه دارند. خشونت آسیبزننده و نابود کننده روابط است. خشونت، همه مناسبات انسانی، اخلاقی، فکری و ذهنی ظرفین را به هم می ریزد. فرقی نمی کند که خشونت مرد علیه زن باشد یا زن علیه مرد.
بله، زنان الان احساس میکنند که حمایت هم دارند و این موضوع خیلی مهمی است. یعنی احساس میکنند یک جایی مانند اورژانس اجتماعی وجود دارد که با شماره گیری ۱۲۳ درخواست کمک کنند. فکر میکنم، مناسبات خیلی تغییر کرده و همین تغییرات باعث شده تا آگاهی نسبت به موضوع بیشتر شود و هم جنبه بازدارنده دارد.
شما خوشبین هستید که تصویب این لایحه به عمر دولت دوازدهم برسد؟
بله من خوشبین هستم. انشاءالله، شاید به این مجلس هم برسد.
لایحه دیگری هم که همچنان معطل مانده و مطالبه عمومی است، لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان است؛ در این زمینه هم مراودهای برای تسریع رسیدگی به این لایحه داشتهاید؟
این لایحه نیز بسیار مهم است. مخصوصا برای بحث مقابله با خشونت علیه کودکان و کودک آزاری. این لایحه نیز ۱۰ سال طول کشید و در مجلس مانده بود. ما تقاضای فوریت کردیم و به مجلس آمد. مجلس خیلی خوب از این لایحه حمایت کرد و این لایحه تصویب شد؛ شورای نگهبان ایرادات خیلی جزئی گرفت، ایرادات رفع شد ولی دوباره یکی از ایرادات باقی ماند. این لایحه دوباره به کمیسیون برگشت تا ایراد برطرف شود.
تقاضا دارم تا این کار سریعتر صورت بگیرد. خبرهایی که گاهی از بحث کودک آزاری میشنویم، بسیار ناگوار است. عدهای در برخی مکانها، بعضی روستاها فکر میکنند ضرب و شتم و تنبیه بدنی کودکان، بخشی از زندگی روزمره است. ما در ارتباط با خشونت علیه کودکان یا کودک آزاری، قوانین داریم ولی جنبه بازدارندگی کافی را ندارد.
خانم ابتکار، شما درباره عملکردتان صحبت کردید ولی، نقدهایی هم نسبت به شما وجود دارد. یکی از نقدهایی که به شما می شود و در فضای مجازی بارها و بارها در مورد آن گفته شده این است که شما هنوز طرفدار محیط زیست هستید. واقعا ناراحتید که از محیط زیست به حوزه زنان آمدید؟
به لطف خدا از آن مرحله عبور کردیم. ما آزار و تهدید بسیاری دیدیم. من و خانواده ام، همه از آن اتفاقات آزار دیدیم. من هم تعلق خاطر به بحث محیط زیست دارم و معتقد هستم که موضوعات زیست محیطی و نگرش به آن، با حوزه زنان خیلی قرابت دارد. هر دوی این موضوعات بین بخشی اند و نیاز به جریان سازی در برنامه های ملی نیاز دارند و از جهاتی مظلوم واقع شدند.
یعنی معتقدید به این خاطر همچنان به حوزه محیط زیست علاقمند هستید که این حوزه به حوزه زنان هم مرتبط است؟
ما در هر دو زمینه به یک تغییر نگاه نیاز داریم. تغییر نگاه می تواند به تحولات خوبی در جامعه منتهی شود. زنان برای محیط زیست و آینده فرزندانشان خیلی ارزش قائل هستند و دغدغه دارند. به همین دلیل، زنان برای تغییرات زیست محیطی، تغییرات فرهنگ و سبک زندگی می توانند کارهای بسیار بزرگی انجام دهند.
از آن کسی که علاقه به محیط زیست ندارد، نقد وارد نیست.
خانم ابتکار، شما نخستین زنی بودید که بعد از انقلاب وارد هئیت دولت شدید. از اعضای موثر در تسخیر سفارت آمریکا بودید، در سال ۲۰۱۲ جزو ۵۰۰ چهره پر نفوذ جهان اسلام در بخش سیاست قرار گرفتید، از شما به عنوان هفت قهرمان زمین تقدیر شد. یعنی همواره در عرصه اجرایی کشور نقش داشتید. یک سوال شخصی از شما میپرسم، چقدر از معصومه ابتکاری که هستید راضیاید و چه نسبتی بین معصومه ابتکار و سیستر مری زمان تسخیر سفارت آمریکا میبینید؟
خیلی از کارها را دلم خواسته انجام دهم، اما نشده است یا فرصت و امکان آن پیش نیامد. بنابراین هنوز انتظاراتی از خودم دارم که برآورده نکردم. هر انسانی یک سفری برای خود دارد و بستگی به تنظیم و ترسیم افق خود دارد. من هم هنوز کارهای ناتمام دارم و به لحاظ شخصی، خیلی از کارها را میتوانستم انجام بدهم که به هر دلیلی نشده است.
در حوزه دانشگاهی، کارهای زیادی باید انجام بدهم. بسیار دوست دارم در رشته دانشجوییام بیشتر کار کنم که در این سالها فرصت نداشتم. البته تدریس میکنم و دانشجویان ارشد و دکتری خوبی دارم. با سازمانهای مردم نهاد، چرا که خاستگاه خیلی از ماموریتهای من، این سازمانها بودند، دوست دارم در تقویت و توان افزایش آنها کار کنم. دولت آقای روحانی به نهادهای مدنی به شدت اعتقاد دارد. اگر اتفاق خوبی برای ایران قرار باشد رخ دهد، به دست نهادهای مدنی و فعالین و سمن های دلسوز رخ می دهد.شما چه برنامه های شخصی برای زندگی روزمره تان دارید؟ چه کارهایی را که به عنوان یک انسان معمولی دوست داشتید انجام بدهید و در تمام این سال ها نتوانستید؟
برنامه های شخصی ام را خیلی فاکتور گرفتم. با این گرفتاری ها نشده که به آن ها فکر کنم. از این جهت یک جفایی هم به خانواده ام شده است اما هیچ فضایی فردی واقعا نشده در این مدت باز کنم و شاید این یک کمبود باشد چرا که همه به فضای فردی برای شکوفایی خود نیاز دارند اما مسئولیت های اجتماعی واقعا این اجازه را نداده است که فضای فردی، حتی برنامه تفریحی به آن مفهوم در طول این سال ها داشته باشم. فکر می کنم فرصت ها خیلی محدود است. من خیلی عمل گرا و نتیجه گرا هستم و حتما کار را باید به نتیجه برسانم. برای من مهم این است که کارها خیر و برکتی برای مردم داشته باشد.
مرحوم پدرم وقتی راجع به ۲۸ مرداد صحبت می کرد، بغض می کردند. یک باره همه چیز از دست رفت. تمام امید و آرزو از بین رفت. در انقلاب اسلامی، مردم امیدوار شده و آرمانی فکر می کردیم. تجربه تحقق این آرمان ها را کسی نداشت و بین آن چیزی که در ذهن ما بود و آنچه که می تواند بشود، فاصله وجود داشت. ما نگران از دست رفتن امید بودیم.
دانشجویان حس می کردند، صدایی به جایی نمی رسد و راه دیپلماتیک برای مبارزه با چنین مسئله ای، غیر از رفتن به سفارت آمریکا و اعتراض کردن؛ وجود ندارد.
بله در روش ها و شیوه ها معتدل تر شدم؛ اگر آن روز فکر می کردیم ایران نباید زیر سلطه خارجی قرار بگیرد و استقلال و حفظ هویت ایرانی و ملی حق ما است، امروز درک می کنیم که آمریکا از طریق تحریم ها پرونده ایران را به اصل ۷ شورای عالی امنیت برده بود. کشورهای منطقه را که نگاه می کنیم، به بهانه اصل ۷ یا با بهانه های دیگر، چگونه اشغال، بمباران و زیر و رو شدند.
فکر می کنیم ما باید ظرفیت و تحملمان در برابر انتقاد، مخصوصا در جایگاه مان را بیشتر کنیم. در برابر انتقاد پاسخ تند نباید داد. شاید بخشی از آن انتقاد درست باشد. جامعه ایران حل و فصل اختلاف را خوب بلد نیست و خیلی نمی توانیم با تفاوت دیدگاه کنار بیاییم. اجازه بدهیم انتقادات و تفاوت ها باشد. مهم ترین شاخصه یک جامعه دینی که آن را از جامعه سکولار متمایز می کند؛ اخلاق است.
آدم دین مدار به اصولی مثل صداقت، وفای به عهد، امانت داری پایبند است. اگر به این اصول اولیه پایبند نباشیم، از دین فقط یک پوسته باقی می ماند، که هیچ خاصیتی برای مردم ندارد. اینجا بحث تهمت، بهتان، دروغ، و تفاوت این ها با انتقاد باید مشخص شود.
این تهمت و دروغها در زمینه زنان برای شما آزاردهندهتر بوده است؟
آفرین، این خیلی آزاردهنده است. افرادی به خود اجازه میدهند، دروغ بسازند و بیشترین دلشکستگی من در حوزه محیط زیست بود. این افراد با عناوین و سپرهای دینی این کار را انجام می دهند. برای خودشان مجوزی قائل می شوند که تهمت بزنند.
فکر می کنید اگر در حوزه محیط زیست به جای شما، آقای ابتکار نشسته بود این بهتان ها کمتر بود؟
اگر آقا هم بود، با همان سیاست ها مثلا با بنزین پتروشیمی مقابله می کرد، مورد تهمت قرار می گرفت. اگر با شکار یا زمین خواران و رانت و فساد در زمینه اداری، مقابله می کرد مورد اتهام واقع می شد اما شاید بحث پاسخ گویی و بی پروایی که آقایان در دفاع از خود دارند بیشتر بود.
در آخر، خانم ابتکار شما خودتان را فمینیست میدانید؟
دیروز هافینگتن پست مقاله ای نوشته بود، تحت این عنوان « حضرت محمد فمینیست بود». مقاله جالب بود اما با همه آن موافق نبودم. حضرت محمد را با حضرت ابراهیم و حضرت موسی مقایسه کرده بود و می گفت هیچ کدام از آن ها برای زمان خودشان مانیفیست مشخصی درباره زنان نداشتند اما حضرت محمد در مورد خانواده و زنان جامعه خودش مانیفست داشت.
![](https://deghatnews.ir/wp-content/uploads/2024/09/63162117.jpg)